ODBRANA ISTORIJE ILI ZANAT ISTORIČARA
Mark Blok

• Opis

Odbrana istorije ili zanat istoričara, jedno od najuticajnijih dela o prirodi istorijskog saznanja i radu istoričara, objavljeno je posthumno 1949. godine, pet godina nakon smrti Marka Bloka. Nedovršeni rukopis priredio je za štampu njegov prijatelj i saradnik Lisjen Fevr, s kojim je Blok 1929. godine osnovao časopis Anali. Međutim, Fevru neposredno posle rata nisu bili dostupni svi Blokovi rukopisi, a u tekst je uneo i izvesne izmene.
Godine 1993. Blokov sin Etjen priredio je novo kritičko izdanje, zasnovano na sačuvanim rukopisima, koje je omogućilo da se delo prvi put sagleda u svom integralnom obliku i u samom procesu nastajanja. Izdanju je pridodat i opsežan predgovor Žaka Le Gofa, koji Blokovu knjigu smešta u razvoj istoriografije XX veka i ukazuje na njenu trajnu aktuelnost. Naše izdanje donosi i dodatne tekstove Etjena Bloka i Petera Šetlera, Blokovog biografa, opsežnu bibliografiju, kao i brojne fotografije i ilustracije.

„Ova knjiga prvenstveno predstavlja jedan kritički pregled loših načina promišljanja i bavljenja istorijom.“
Lisjen Fevr

„Kada je reč o složenosti istorijskog vremena, neophodnosti istorijskog objašnjenja, prirodi istorije sadašnjosti, odnosima između sadašnjosti i prošlosti, ’idolu porekla’, pojmu ’uzroka’ u istoriji, prirodi i konstruisanju istorijske činjenice, ulozi osvešćivanja, tretiranju ’slučaja’ i oblicima laži i zablude u istoriji, istorijskom diskursu, legitimnim načinima bavljenja istorijom, određivanju neophodnog traganja za istorijskom ’istinom’ […] kao i obavezi etike istorije i istoričara – treba ponovo poći od ove knjige.“
Žak Le Gof

Mark Blok (Marc Bloch, 1886–1944), medievista i jedan od najznačajnijih istoričara XX veka, sa Lisjenom Fevrom osnovao je 1929. godine časopis Anali, oko kojeg se razvio istoriografski pravac koji je temeljno promenio modernu istoriografiju. Među njegovim najvažnijim delima su Kraljevi čudotvorci (1924), Feudalno društvo (1939–1940) i posthumno objavljeni Čudni poraz (1946). Kao pripadnik francuskog Pokreta otpora, uhapšen je i mučen, a 16. juna 1944. streljao ga je Gestapo. Osamdeset dve godine kasnije, 23. juna 2026, Mark Blok je zajedno sa suprugom Simon Vidal svečano uveden u Panteon u Parizu, čime mu je ukazana jedna od najviših nacionalnih počasti Francuske. Odbrana istorije, nastala u poslednjim godinama njegovog života, ostala je nedovršena, ali je, kako je u predgovoru napisao Žak Le Gof, „ova nedovršena knjiga celovit čin istorije“.